కార్తీకమాసం వచ్చిందంటే చాలు, మనసులో భక్తితో పాటు వందల సందేహాలు మొలకెత్తుతాయి. “శివలింగం ఎంత పెద్దది తెచ్చుకోవాలి?”, “ఉదయం ఒక్కసారి తలస్నానం చేస్తే సరిపోతుందా? సాయంత్రం కూడా చేయాలా?”, “దీపాల్లో ఎన్ని ఒత్తులు వేయాలి?”, “పచ్చి కొబ్బరికాయ పెట్టాలా ఎండు కొబ్బరికాయ పెట్టాలా?”, “అసౌచం వస్తే ఎన్ని రోజులు పూజ చేయకూడదు?” – ఇలాంటి వందలాది ప్రశ్నలతో మన మనసులు నిండిపోతాయి. ఈ ఆచారాల గందరగోళంలో పడి, అసలైన భక్తి ఎక్కడో వెనక్కి వెళ్ళిపోతుందేమోనని చాలామంది ఆందోళన చెందుతారు. అయితే, శ్రీ నండూరి శ్రీనివాస్ గారు దీనిపై ఒక ప్రవచనంలో వివరంగా చెప్పారు. ఒక వేశ్య కథ ద్వారా ఆచార వ్యవహారాలు ఎలా ఉండాలో వివరించారు. వందల ప్రశ్నలన్నింటికీ దీనిలో ఒకే ఒక్క లోతైన సమాధానం ఉంది. ఆశ్చర్యకరంగా, ఆ సమాధానాన్ని మనకు ఒక మహర్షి కాదు, ఈ ప్రాచీన కథలోని వేశ్య నేర్పింది.

ఆశ్చర్యపరిచే గురువు: కాళహస్తి మహాత్యం నుండి ఒక వేశ్య కథ

ఈ కథ దాదాపు 10-11వ శతాబ్దం నాటిది. మహాకవి ధూర్జటి తన ‘కాళహస్తి మహాత్యం’ అనే కావ్యంలో దీనిని అద్భుతంగా వర్ణించారు.

ఈ కథకు నేపథ్యం నారాయణవనం. ఇది సామాన్యమైన ప్రదేశం కాదు. సాక్షాత్తూ శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామికి, పద్మావతీ దేవికి వివాహం జరిగిన పవిత్ర స్థలం. అటువంటి నారాయణవనంలో అత్యంత సౌందర్యవతి అయిన ఒక వేశ్య ఉండేది. ఆమెకు రెండు విధులు: ఒకటి, తన వేశ్యావృత్తి; రెండు, అక్కడి యాదవ రాజుకు సేవ చేయడం. ఆమె తన వృత్తిని నిర్వర్తిస్తూనే, తన దగ్గరకు వచ్చే ప్రతి విటుడిలోనూ సాక్షాత్తూ పరమేశ్వరుణ్ణే చూసుకునేది. వారికి చేసే సేవను కూడా శివుడికి చేసే సేవలాగే భావించేది. ఇది చాలా విచిత్రమైన విషయం. మనం ఎంతో నిష్టగా పూజ చేస్తున్నప్పుడు కూడా దేవుడిని చూడలేకపోవచ్చు, కానీ ఆమె ఒక తప్పుడు పనిగా లోకం భావించే వృత్తిలో కూడా పరమేశ్వరుని దర్శించుకోగలిగింది.

3.0 దైవపరీక్ష: లోకసంబంధమైన విధిని దేవుడు ఎలా అడ్డుకున్నాడు

ఆమె భక్తిని పరీక్షించాలనుకున్నాడు పరమేశ్వరుడు. ఒకనాడు, అత్యంత సౌందర్యవంతుడైన ‘జంగమ దేవర’ రూపంలో నారాయణవనం వీధుల్లోకి వచ్చాడు. ఆయన దివ్యమైన రూపాన్ని చూసిన ఆ వేశ్య తక్షణమే ఆకర్షితురాలైంది. తన సర్వస్వాన్ని మరచి, ఆయన్ను తన ఇంటికి ఆహ్వానించింది. ఆయన సాంగత్యంలో లభించిన ఆనందంలో మునిగిపోయింది.

ఆ రోజు, ఆమెకు అసామాన్యమైన అదృష్టం కలిగింది. సాక్షాత్తూ పరమేశ్వరుడి నుండి ‘ఆలింగన సుఖం’ పొందింది. ఇది ఎంత గొప్ప భాగ్యమంటే, శంకరాచార్యుల వారు తమ ‘శివానందలహరి’లో చెప్పినట్లుగా, ఈ భాగ్యం సాధారణంగా కేవలం పార్వతీ దేవికి మాత్రమే దక్కుతుంది. అలాంటి దివ్యానుభూతిలో, ఆమె రాజు కొలువుకు వెళ్లాలన్న తన లోకసంబంధమైన విధిని పూర్తిగా మరచిపోయింది. సాయంత్రం గుర్తొచ్చి పరుగు పరుగున రాజాస్థానానికి వెళ్లి, నిజం చెప్పింది. ఆమె నిజాయితీని అర్థం చేసుకోలేని రాజు, అహంకారంతో ఆమె సౌందర్యాన్ని నాశనం చేయాలనే ఉద్దేశంతో ఆమెకు గుండు కొట్టించమని ఆజ్ఞాపించాడు.

4.0 అత్యున్నత పూజ: ఆర్తితో కూడిన దుఃఖం దైవారాధనగా ఎలా మారింది

ఆ శిక్షతో, తీవ్రమైన దుఃఖంతో ఆమె తన ఇంటికి తిరిగి వచ్చింది. అక్కడ నవ్వుతూ కూర్చున్న జంగమ దేవర పాదాలపై పడి బోరున విలపించింది. ఆమె ఆర్తితో కూడిన ఆ ఏడుపును, ఆవేదనను పరమేశ్వరుడు ఒక సంపూర్ణ షోడశోపచార పూజగా స్వీకరించాడు. ఆ అద్భుతం ఎలా జరిగిందంటే:

• ఆమె “ఓ” అని పెట్టిన ఆర్తనాదం పవిత్రమైన ఓంకారంగా మారింది. పరమేశ్వరుడు ఆ ‘ఓ’ శబ్దానికి పక్కన సున్నా చేర్చి, తన పూజకు నాందిగా స్వీకరించాడట.
• ఆమె కళ్ళ నుండి జారిన కన్నీళ్లు స్వామికి చేసే పవిత్ర స్నానం అయ్యాయి. ఆ కన్నీటి ధారలు తన పాదాలను తాకగానే, స్నానం సమర్పయామి అని ఆయన స్వీకరించాడు.
• స్వామి పాదాలపై ఉంచిన ఆమె అందమైన ముఖం, కళ్ళు పూల సమర్పణ (పుష్పం) అయ్యాయి. ధూర్జటి వర్ణన ప్రకారం, ఆమె కళ్లు కలువ రేకుల్లా, ముఖం పద్మంలా ఉందట. ఆ కలువ రేకులను, పద్మాన్ని తన పాదాలపై ఉంచగా, దానినే పరమేశ్వరుడు పుష్పార్చనగా స్వీకరించాడు.
• ఆమె దుఃఖంతో విడిచిన వేడి నిట్టూర్పులు సుగంధభరితమైన ధూపం (ధూపం) అయ్యాయి.
• ఆమె దంతాల మెరుపులు దేవుడికి వెలిగించిన దీపాల సమూహం (దీపం) అయ్యాయి.
• తీవ్రమైన ఏడుపు వల్ల ఆమె నోటి నుండి జారిన చొంగ స్వామికి అర్పించిన నైవేద్యం అయింది.
• చివరగా, ఆయన పాదాలపై పడిపోవడం సంపూర్ణ సాష్టాంగ నమస్కారం (దండం) అయింది.

ఆమె భక్తికి, ఆర్తికి కరిగిపోయిన శివుడు ఇలా అనునయించాడు:

భక్తజనముల ముంగిట పారిజాతము ఏల ఏడ్చెద మానవే చాలుననుచు హస్తమస్తక సంయోగమాచరించే

అంటే, “భక్తులకు కల్పవృక్షంలాంటి నేనుండగా ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు? చాలు, ఇక లే” అని చెబుతూ ఆమె తలపై తన అభయ హస్తాన్ని ఉంచాడు.

ఆచారం మంచిదే, చాదస్తం కాదు

ఈ కథలోని నీతి, మనం ప్రారంభంలో అడిగిన అన్ని ప్రశ్నలకు సూటిగా సమాధానం ఇస్తుంది. పూజలో నియమాల కంటే, కర్మకాండల కంటే భగవంతుడికి కావలసింది ఆర్తి, అంటే హృదయపూర్వకమైన, తీవ్రమైన ఆర్తి. మీరు ఒక్కసారి స్నానం చేశారా లేక రెండుసార్లా, ఏ పువ్వు పెట్టారు, ఏ నైవేద్యం సమర్పించారు అన్నది ముఖ్యం కాదు. మీ భక్తిలో ఎంత నిజాయితీ, ఎంత ఆర్తి ఉంది అన్నదే ముఖ్యం.

మూలంలో చెప్పిన కీలకమైన మాట ఇదే: ఆచారం మంచిదే చాదస్తాలు మంచివి కావు..

ఆ వేశ్య భక్తికి మెచ్చిన శివుడు, తన తలపై చేయి ఉంచి ఆమెకు అద్భుతమైన కేశ సంపదను ప్రసాదించాడు. ఆ వెంట్రుకలు ఎలా ఉన్నాయంటే—ఏదో ఇంద్రజాలికుడు మంత్రం వేసి బట్టపై నుంచి తీసినట్టుగా, మన్మథుడనే అగ్ని నుంచి వచ్చే పొగల వలె, లేదా మన్మథుడు ఎక్కుపెట్టిన పూల విల్లులాగా సామాన్యులను సైతం ఆకర్షించేలా అందంగా పుట్టుకొచ్చాయి. ఇది ఆమె ఆర్తికి దక్కిన ఫలితం.

నిజంగా ముఖ్యమైన ప్రశ్న

తుదకు, ఈ కథ మనకు నేర్పేది ఒక్కటే. మన భావోద్వేగపూరితమైన అనుబంధం, మన ఆర్తి, మన నిజాయితీ – ఇవే అసలైన పూజ. మన ఆధ్యాత్మిక సాధనలో, ‘ఈ ఆచారాన్ని నేను సరిగ్గా చేస్తున్నానా?’ అని నిరంతరం ప్రశ్నించుకోవడం కంటే, ‘దీనిని నేను పూర్తి హృదయంతో, ఆర్తితో చేస్తున్నానా?’ అని మనల్ని మనం ప్రశ్నించుకోవడమే బహుశా మరింత లోతైన ప్రశ్న.