తెలంగాణ రాష్ట్రంలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీ రిజర్వేషన్ల అంశం తీవ్ర ఉత్కంఠకు దారి తీసింది. ప్రభుత్వం బీసీ రిజర్వేషన్లను 42%కు పెంచడం, దీనిపై న్యాయస్థానాల్లో సవాళ్లు ఎదురుకావడం కీలక పరిణామాలు. మొత్తం రిజర్వేషన్లు పరిమితిని మించడం చట్టబద్ధతపై ప్రధాన చర్చగా మారింది. రిజర్వేషన్లపై తెలంగాణ హైకోర్టు అక్టోబరు 8, 2025న పిటిషన్లను విచారించి తదుపరి విచారణను అక్టోబరు 9, 2025కు వాయిదా వేసింది. ఈ అంశంపై కోర్టు విచారణలు, కీలక ఘట్టాల సమాహారం ఇది.

బీసీ రిజర్వేషన్ల పెంపునకు కారణం

బీసీలకు మరింత రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలనే లక్ష్యంతో ప్రస్తుత రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.

• కుటుంబ సర్వే ఆధారంగా: రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన కుటుంబ సర్వే (కుల గణన) వివరాల ఆధారంగానే బీసీ రిజర్వేషన్లను పెంచుతున్నట్లు ప్రకటించింది.
• రిజర్వేషన్: స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీలకు రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని రాష్ట్ర మంత్రివర్గం నిర్ణయించింది. దీనికి అనుగుణంగా పంచాయతీరాజ్ చట్టం-2018లో సవరణలు చేయాలని కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది.
• మొత్తం రిజర్వేషన్లు: ఎస్సీలకు , ఎస్టీలకు , బీసీలకు రిజర్వేషన్లతో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో మొత్తం రిజర్వేషన్లు 67%కు చేరుకున్నాయి. సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించిన పరిమితిని ఇది దాటింది.

కీలక ఘట్టాలు, కోర్టు విచారణలు (టైమ్‌లైన్)

బీసీ రిజర్వేషన్ల పెంపు నిర్ణయం, దానిపై కోర్టుల్లో జరిగిన విచారణలు రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ప్రకంపనలు సృష్టించాయి.

తేది/సమయం	సంఘటన/ప్రభుత్వ నిర్ణయం	కోర్టు నిర్ణయం/పరిశీలన
2025 మార్చి	బీసీ రిజర్వేషన్లు $42%$కు పెంచే బిల్లును రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఆమోదించింది. దీన్ని గవర్నర్ ఆమోదం కోసం పంపింది.	–
2025 జూన్ 25	రిజర్వేషన్ ప్రక్రియను 30 రోజుల్లో పూర్తి చేయాలని, స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియను సెప్టెంబర్ 30 నాటికి పూర్తి చేయాలని హైకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.	తెలంగాణ హైకోర్టు ఆదేశం.
2025 జూలై	గవర్నర్ ఆమోదం కోసం బిల్లు పెండింగ్‌లో ఉండడం వల్ల రిజర్వేషన్ ప్రక్రియ ఆలస్యం అవుతుందని అధికారులు తెలిపారు.	–
2025 సెప్టెంబర్ 26	బీసీలకు రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం జీఓ నెం. 9 జారీ చేసింది.	–
2025 సెప్టెంబర్ 27	జీవో నెం. 9పై హైకోర్టులో హౌస్ మోషన్ పిటిషన్ దాఖలు అయింది.	హైకోర్టు జీవోపై స్టే ఇవ్వడానికి లేదా మార్పు చేయడానికి నిరాకరించింది.
2025 సెప్టెంబర్ 29	రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం (SEC) గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ను ప్రకటించింది.	ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ జారీ.
2025 అక్టోబర్ 6	జీఓ నెం. 9ను సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు విచారించింది. (పిటిషనర్: వంగ గోపాల్ రెడ్డి)	ఈ అంశంపై ఇప్పటికే హైకోర్టులో పిటిషన్లు పెండింగ్‌లో ఉన్నందున, సుప్రీంకోర్టు పిటిషన్‌ను కొట్టివేసింది. హైకోర్టును ఆశ్రయించేందుకు పిటిషనర్‌కు అనుమతి ఇచ్చింది.
2025 అక్టోబర్ 8	బీసీ రిజర్వేషన్ల జీవోపై హైకోర్టులో విచారణ జరిగింది. తదుపరి విచారణ రేపటికి వాయిదా పడింది	హైకోర్టులో అక్టోబరు 9, 2025న తదుపరి విచారణ జరగనుంది.

కోర్టులో ప్రధాన వాదనలు

ప్రభుత్వం వాదనలు ఇవీ:

• ఎంపరికల్ డేటా: ప్రభుత్వం కుల గణన ఆధారంగా బీసీల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యానికి తగిన ఎంపరికల్ డేటాను సేకరించింది.
• కృష్ణ మూర్తి కేసు: స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల రిజర్వేషన్ల విషయంలో పరిమితికి మినహాయింపు ఇవ్వడానికి సుప్రీంకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన కృష్ణ మూర్తి కేసు తీర్పును ప్రభుత్వం ప్రస్తావించింది.
• రాజ్యాంగ స్పూర్తి: బీసీలకు మరింత ప్రాతినిధ్యం కల్పించడం రాజ్యాంగ స్పూర్తికి అనుగుణంగా ఉందని తెలిపింది.

పిటిషనర్ల వాదన:

• పరిమితి ఉల్లంఘన: మొత్తం రిజర్వేషన్లు పరిమితిని దాటడం సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలకు విరుద్ధం.
• చట్ట ఉల్లంఘన: తెలంగాణ పంచాయతీరాజ్ చట్టం, 2018 లోని సెక్షన్ 285A ప్రకారం కంటే ఎక్కువ రిజర్వేషన్లు ఇవ్వడం చట్ట విరుద్ధం.
• తొందరపాటు నిర్ణయం: కోర్టు సెలవులు, పని వేళలు ముగిసిన తర్వాత జీవో జారీ చేశారని పిటిషనర్‌ల తరపు న్యాయవాదులు కోర్టు దృష్టికి తెచ్చారు.

ప్రభావం

స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియ ప్రారంభమైనప్పటికీ, బీసీ రిజర్వేషన్ల చట్టబద్ధతపై హైకోర్టు తీర్పు కీలకం కానుంది. ప్రభుత్వం బీసీలకు రిజర్వేషన్లు అమలు చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంది. అయితే, రిజర్వేషన్లు పరిమితిని దాటడంపై న్యాయపరమైన వివాదం కొనసాగుతోంది. ఈ అంశంపై హైకోర్టు ఏం తీర్పు ఇస్తుందనే దానిపై తెలంగాణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది.